vuilnis in het bosBij het Nieuwe Inzamelen draait alles om geldbesparing door de overheid op afvalafvoer. Dit doet de gemeente Leidschendam-Voorburg op een bijzonder kortzichtige wijze vanuit een korte termijn visie, namelijk door de verantwoordelijkheid en de lasten van een noodzakelijke afvalscheiding eenzijdig op de schouders van de individuele burger te leggen en daarbij onevenredig inbreuk te maken op hun beperkte woonruimte (gescheiden opslag binnenshuis) en woonomgeving (o.a. bovengrondse ruimte voor ondergrondse containers)'. Niet fraai vind ik dat de gemeente deze kostenbesparing tracht te realiseren door in de communicatie met haar inwoners onvolledige informatie te geven en het doet voorkomen alsof een dergelijk inzamelings-circus de enige mogelijkheid is om de verbranding van afval te beperken in plaats van toe te geven dat dit slechts een beleidskeuze is gebaseerd op een achterhaalde kostenafweging.

Een belangrijk credo voor hergebruik van afval en beperken van restafval is: 'Gescheiden inzamelen voor zover (nog) noodzakelijk, nascheiden waar mogelijk'. Er zijn meerdere redenen om aan nascheiding de voorkeur te geven. Onderzoek heeft uitgewezen dat het nascheiden van PMD afval een hoger rendement oplevert dan gescheiden inzamelen. Ook het CPB heeft berekend dat dit op termijn goedkoper is. Het is vrijwel altijd beter om voor een collectief probleem een collectieve oplossing te vinden. Daar hebben we immers een overheid voor!

Erik de Jong
Door het moeilijker te maken om restafval in te leveren, neemt bovendien de vervuiling van de straat en van de PMD-afvalstroom toe. En door individuele burgers te confronteren met een systeem dat eisen stelt waaraan zij maar moeilijk kunnen voldoen en dat deels onuitvoerbaar is, wordt de scheidingsbereidheid bij de bevolking op de proef gesteld, terwijl deze juist voor bijvoorbeeld glas, textiel en papier voorlopig heel belangrijk blijft.

Het is daarom onbegrijpelijk dat de gemeente Leidschendam-Voorburg juist nu het gescheiden inzamelen van PMD-afval introduceert, terwijl deskundigen, zoals prof. Raymond Gradus, er voor pleiten daarmee te stoppen en te investeren in geavanceerde nascheidings-installaties. Veel gemeenten, zoals Heerenveen, Rotterdam en Leiden, hebben dit advies al opgevolgd of gaan dit doen!

Het lijkt er verdacht veel op dat een korte termijn kostenbesparing op de afvalverwerking het belangrijkste motief is voor de gemeente LV, naast het gebrek aan innovatie bij Avalex in vergelijking met bijvoorbeeld AVR en Omrin.

Echter, iedere cent die nu nog wordt besteed aan het nieuwe (lees: verouderde) inzamelen, in de vorm van ondergrondse containers, enz. , gaat ten koste van investering in een doeltreffende geautomatiseerde nascheiding,.in combinatie met een verdere investering in de ontwikkeling van meer duurzame verbruiksgoederen en slimme verpakkingsmaterialen en uitbreiding van statiegeldregelingen.

De bedenker van de nieuwe inzameling is blijkbaar in het bezit van een grote keuken met bijkeuken, een flinke tuin en eigen vervoer. Bezwaren van mensen die daarover niet beschikken worden niet serieus genomen. Zo schrijft Avalex in een reactie van een inbewoner bijvoorbeeld: 'Ook in een kleine keuken zijn er tegenwoordig goede mogelijkheden om afval te scheiden, het afval wordt niet méér per week dus er is per stroom geen grote afvalbak nodig.' Wanneer je iedere dag woekert met de ruimte in een kleine keuken zonder bijkeuken, begrijp je direct dat vier kleine afvalbakken meer ruimte in beslag nemen dan één grote. Dat was in het verleden zo, dat is tegenwoordig zo en dat zal (helaas) altijd zo blijven.

Het gescheiden inzamelen van GFT-afval is in de laagbouw-wijken wellicht mogelijk. Hoewel een teveel aan afvalbakken in de voortuin het straatbeeld ontsiert. Maar het gescheiden inzamelen van GFT-afval in Hoogbouwflats is onuitvoerbaar. Bij grote gezinnen is er nog een zekere doorloop, maar in de wijken De Heuvel/Amstel en Prinsenhof wonen veel één- en twee-persoonshuishoudens.

Het meerdere dagen lang bewaren van GFT-afval op de kleine werkbalkons is geen optie. Het leidt tot stankoverlast, schimmelvorming en het trekt fruitvliegjes aan. Het is dan niet meer mogelijk om de was op te hangen. En het veelvuldig open en dicht doen van de balkondeuren, vooral na etenstijd, zal tot geluidsoverlast leiden rond de tijd dat veel kleine kinderen naar bed gaan. Bezitters van hele huizen kunnen zich vaak geen voorstelling maken van de geluids- en stankoverlast die bewoners van grote appartementencomplexen nu reeds ondervinden in een omgeving waar veel mensen op elkaar leven. Men kan zich ook afvragen waarin de flatbewoners het vochtige GFT-afval moeten vervoeren naar het inzamelpunt. Een plastic zak vervuilt het GFT-afval. Een bak neemt te veel ruimte in beslag, is te zwaar en is niet gemakkelijk te reinigen op een balkon (kans op schimmelvorming).

Het is daarom beter om af te zien van de inzameling van GFT-afval in de hoogbouwwijken. Het belang van een gescheiden inzameling van GFT-afval is gering en weegt zeker niet op tegen de gevaren voor de volksgezondheid (hygiëne, ongediertebestrijding) en de vele praktische bezwaren.

Het gescheiden inzamelen van papier/karton blijft nodig. Maar door de hoeveelheid, vorm en gewicht per huishouden levert deze inzameling wel een logistiek/ergonomisch probleem op voor flatbewoners zonder auto. Automobiele beleidsmakers zijn zich hiervan nauwelijks bewust. De meeste papiercontainers zijn te klein en vaak overvol. Papier 'kleinmaken' gaat nog wel. Maar met de toename van pakketbezorging, neemt de hoeveelheid en grootte van kartonnen dozen toe. Deze zijn vaak post-bestendig gemaakt en 'klein maken' valt niet altijd mee wanneer je in je flatje geen grote ondergrond hebt om karton te snijden.

Ik denk dat hier intensiever over oplossingen nagedacht moet worden.

Samenvattend moet er m.i. het volgende gebeuren:

  • geen gescheiden inzameling van PMD-afval, maar investeren in nascheiding;
  • geen gescheiden inzameling van GFT-afval in hoogbouwwijken;
  • betere oplossingen voor gescheiden afvoer van papier/karton in hoogbouwwijken;
  • In hoogbouwwijken bestemmen van (volgens plan) ondergrondse PMD- en GFT-afvalcontainers voor restafval;
  • strategisch plaatsen van glas-en textielcontainers;
  • het per wijk ophalen van KCA-afval en het niet verplaatsen van de Avalex afvalstraat naar Rijswijk. (niet iedereen heeft een auto!!).

Gemeenten tussen Leiden en Rotterdam doen er goed aan om met hun afvalverwerking aan te sluiten bij Leiden of Rotterdam (AVR).